Arama Motoru Optimizasyonu (SEO)

Teknoloji ile felsefenin kesiştiği alanlardan birisi de arama motoru optimizasyonu olagelmiştir. Felsefe kavramının SEO ile birlikte anılması aslında çok doğal bir durum. İnsanların anlık olarak ihtiyaç duydukları doğru bilgiye ulaşabilmeleri için, belirli sıralama kriterleri belirlemek, arama motorları için bir zorunluluk arz etmektedir. Bu durum da felsefe ile arama motorlarının yollarını birleştirmektedir.

Arama motorları temelinde birer dizindir. İlk arama motorlarında siteleri dizinlere, çalışanlar el ile kaydetmişlerdir. Sıralama kavramı o erken dönem arama motorlarında çok fazla üzerinde durulmayan bir olguydu. Siteyi ilgili başlık altında dizinde yayına almak, eylemlerin odak noktası idi. Bazı dizinler, siteleri belirli kriterlere göre, ilgili başlık altında ve belirli bir sıralamaya göre yayınlama fikrini benimsediler. İlk arama motoru bir üniversite öğrencisi tarafından kurulmuştur. Alan Emtage bu arama motoruna Archie adını vermişti. Bunda şüphesiz yayınlanan bir makalenin etkisi büyük olmuştur. Arşiv kelimesinden türettiği bu kelime ile aslında ilk dizinin de kurulduğunu ilan etmiş oldu.

Sırası ile başka ilkel arama motorları da tarih sahnesindeki yerlerini aldılar. Veronica ve Jughead adlı bu iki arama motoru henüz bot mantığı ile çalışmamaktadır. Dosya aktarım iletişim kuralı, bu arama motorlarının çalışma mantığını oluşturmaktaydı. Aliweb bugünkü gelişmiş arama motorlarının mantığına benzer bir şekilde çalışan ilk arama motoru olmuştur. Sitelerin bilgileri ilke defa bu arama motorunda kullanılmıştır.

Zaman ilerledi ve botlarla sitelerin bilgilerini toplayan arama motorları sahnedeki yerini aldı. Bu botlar sitelerden elde ettikleri verilerle dizindeki sıralamaları belirlemeye başladılar. İnsanların ilgili anahtar kelimeler ile yaptıkları aramalar için en doğru sonuçları vermeye çalıştılar ve çalışıyorlar. Sitelerin ilgili anahtar kelimedeki sıralamalarını belirlemek aslında göründüğü kadar basit bir konu değildir. Yayında olan bir web sitesi ile ilgili birçok veriyi değerlendiren Google ve benzerleri, mükemmel bir algoritma ve veri toplama sistemi oluşturmanın ne kadar zor olduğunu artık daha iyi anlamış durumdalar.

arama motoru optimizasyonu

Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) Kriterleri

Bir web ssitesi ile ilgili elde edilebilecek verilere genel hatları ile göz atalım. Bu maddelerin tamamı arama motorlarına birer sinyal göndermektedir. Bu verileri kullanarak hesaplama yapan Google gibi arama motorları, sitenin ilgili anahtar kelimedeki sıralamasını belirlemektedirler.

1- Sitenin kod yapısı

2- Sitenin barındırıldığı sunucu

3- Sitenin yaşı

4- Sitenin alan adı

5- Sitenin uzantısı

6- Alan adının tescil bitiş tarihi

7- Sitenin hızı

8- Sitenin içerik-kod oranı

9- Sitenin indeks sayısı

10- Sitenin görsel indeks sayısı

11- Sitenin lokasyonu

12- Sitenin başlığı

13- Sitenin kısa açıklaması

14- Sitenin anahtar kelimeleri

15- Sitenin içerik yönetimi

16- Sitede kullanılan görsellerin alt etiketlerinin varlığı veya yokluğu

17- Site kullanılan görsellerin özgünlüğü

18- Site bulunan içeriğin özgünlüğü

19- Site bulunan içeriğin ziyaretçi nezdinde değeri (sitede kalma süresi ile hesaplanır)

20- Sitenin ana sayfa yapılandırılması

21- Sitede kullanılan anahtar kelimelerin genel içeriğe oranı

22- Sitenin türü (organizasyon, e-ticaret, forum, blog veya benzeri)

23- Ziyaretçilerin sitede kalma süresi (benzer içeriğe sahip siteler arası kıyaslama yaparak sonuç hesaplaması yapılmalıdır. Saate bakıp çıkacak olan bir ziyaretçinin amacına ulaştığı var sayılmalıdır)

24- Site içinde ziyaretçinin gezinmesini sağlayacak faydalı yönlendirmeler

25- Ziyaretçileri konu ile alakasız içeriklere yönelten kötü amaçlı yönlendirmeler

26- Ziyaretçi katılım düzeyi (yorumlar, anketler ve benzeri)

27- Whois bilgilerinin paylaşılıp paylaşılmadığı

28- Eşsiz, benzersiz ve faydalı içerik

29- Sitenin içerik hiyerarşisi

30- Sitenin site haritasının bulunup bulunmadığı

31- Sitenin robots.txt dosyasının bulunup bulunmadığı

32- Sitenin güvenlik sertifikasının bulunup bulunmadığı

33- Sitenin Favicon görselinin bulunup bulunmadığı (tarayıcıda görülen küçük resim)

34- Sitenin doğrudan ziyaretçi sayısı

35- Sitenin diğer siteler üzerinden gelen ziyaretçi sayısı

36- Sitenin arama motorları üzerinden gelen ziyaretçi sayısı

37- Siteyi tekrar ziyaret edenlerin sayısı

38- Sitenin sosyal medyadaki popülaritesi

39- Sitenin sosyal medya kullanım şekli

40- Sitenin sosyal medya hesapları ile bağlantıları

41- Sitenin otoriter sitelere verdiği dofollow çıkış bağlantıları

42- Sitenin otoriter sitelere verdiği nofollow çıkış bağlantıları

43- Sitenin otoriter olmayan sitelere verdiği dofollow çıkış bağlantıları

44- Sitenin otoriter olmayan sitelere verdiği nofollow çıkış bağlantıları

45- Sitenin kalitesiz sitelere verdiği nofollow veya dofollow çıkış bağlantıları

46- Sitenin anahtar kelime üzerinden verdiği çıkış bağlantıları

47- Sitenin marka üzerinden verdiği çıkış bağlantıları

48- Sitenin Url üzerinden verdiği çıkış bağlantıları

49- Sitenin ana sayfada verdiği iç ve dış link çıkışlarının sayısı

50- Sitenin Footer (bütün sayfalara bağlı bileşenler üzerinden verilen linkler) bölümlerinde verdiği lnk çıkışları

51- Sitenin erişilebilir olduğu zaman diliminin, erişilebilir olmadığı zaman dilimine oranı

52- Sitede yayınlanan reklamların yerleşimi

53- sitede yayınlanan reklamların sayısı

54- Sitede yayınlanan reklamların türü

55- Sitede yayınlanan reklamların içeriği

56- Sitede kullanılan Meta Tag’lar

57- Siteye otoriter sitelerden gelen dofollow linkler

58- Siteye otoriter sitelerden gelen nofollow linkler

59- Siteye otoriter olmayan sitelerden gelen dofollow linkler

60- Siteye otoriter olmayan sitelerden gelen nofollow linkler

61- Siteye kalitesiz sitelerden gelen nofollow ve dofollow linkler

62- Siteye anahtar kelime üzerinde gelen linkler

63- Siteye marka adı üzerinden gelen linkler

64- Siteye alan adı üzerinden gelen linkler

65- Siteye jenerik kelimeler üzerinden gelen linkler

66- Siteye gelen linklerin sayısı (önemi artık azalmıştır)

67- Siteye gelen linklerin çeşitliliği (blog tanıtım yazısı, öneri, haber sitesi tanıtım yazısı, forum tanıtım yazısı, profil, imza ve benzeri türde linklerin dağılımı ve sayısı)

68- Siteye alakalı sitelerden gelen linkler

69- Siteye az alakalı sitelerden gelen linkler

70- Siteye alakasız sitelerden gelen linkler

71- Siteye tamamen alakasız sitelerden gelen linkler

71- Siteye kendi lokasyonundan gelen linkler

72- Siteye kendi lokasyonu dışından gelen linkler

Bu liste daha az etkili veriler de eklenerek 200-220 adet maddeye kadar uzatılabilir. Bir sitenin sıralamasını belirlemenin o kadar da kolay olmadığını sanırım bu maddeler sayesinde daha iyi anlamış olduk. Arama motoru optimizasyonunun temeli ilk zamanlarda daha çok link sayısına dayanıyordu. Bu noktada, SEO işlemlerinin arama motorlarını yanıltmak için yapılan çalışmalar olup olmadığı tartışması başlıyor. SEO uzmanları tarafından yapılacak iyileştirme çalışmaları neticesinde, daha az kaliteli içeriğe sahip siteler, arama sonuçlarında daha kaliteli içeriğe sahip sitelerin üzerine çıkabilmektedir. SEO gerçekten bir iyileştirme çabası mı, yoksa bir yanıltma gayreti mi? Buna net olarak cevap verebilmek aslında çok da mümkün değil.

Arama Motorlarına Eleştiri

Site içinde yapılan iyileştirme çalışmaları arama motorları tarafından adeta talep edilmektedir. Eşit derecede site içi iyileştirilmesi yapılmış ve diğer koşulları da eşit olarak kabul edeceğimiz iki siteden birisinin, dış iyileştirilmeler konusunda daha faal olması, arama sonuçlarını ciddi derecede etkilemektedir. O halde dış SEO çalışmaları da kaçınılmaz olarak görülmektedir. Dışarıdan siteye gelen linklerin doğal yollarla oluşmasını talep eden arama motorlarının bu konuda kafası bir hayli karışık. Faydalı ve bilgilendirici içerik üreten bir blog’un başkaları tarafından refere edilmesi gayet doğal olabilir. Bir e-ticaret sitesi için aynı durum söz konusu değildir.

Çok kaliteli içerik üretmiş bir e-ticaret sitesinin başkaları tarafından doğal süreç içerisinde önerilmesi yılları bulabilir. Burada akla bazı sorular gelmektedir. Arama motorları e-ticaret sitelerini reklam vermeye mi sevk etmektedir? Birer ticari kuruluş oldukları gerçeği göz önünde bulundurulur ise; bunu istemelerini de hoş karşılamak mümkün. Aynı sektörde hizmet veren ve aynı anda reklam veren iki siteyi düşünelim. Bu iki siteden birisi daha agresif SEO çalışmaları gerçekleştirmiş olabilir. Bu çalışmalar neticesinde organik aramalarda, rakibine göre daha iyi bir konum elde etmiş olabilir. Hem reklamlardan hem de organik aramalardan ziyaretçi çekerek, rakibine göre daha rekabetçi bir konum elde etmiş olacaktır. Organik armalarda iyi bir konum elde etmeyi dilemek bu noktadan bakınca gayet doğal görünüyor.

Bunun adına paradoks desek yanılmış olur muyuz? Link satışına ve alışına karşı olan arama motorları, site sahiplerini doğal görünümlü; ancak doğal olmayan linkler edinmeye itiyor. Doğal linkin tarifini yapan Google, aslında link alacaksanız bu şekilde alın demek istiyor. Dönem-dönem politikalarını da değiştiren arama motorları, SEO çalışmalarını etkisiz kılmaya çalışıyor. Günümüzde kaliteli içerik ve kaliteli linkler ön plana çıkmıştır. Site hızı, güvenlik sertifikası ve yerel uzantılar şu an büyük önem arz etmektedir.

Teknik bilginin önemi giderek azalırken, içerik yönetiminin önemi giderek artmaktadır. Arama motorları daha çok ziyaretçilerin talep ve davranışlarına göre sıralama yapmak istediklerini iddia ediyorlar. Bunu başarabilmek için epey bir zaman geçmesi gerekecek sanırım. Yerel arama sonuçları sunmak gibi bir değişikliğe giden dizinler, aslında bu konuda da tam olarak başarılı oldular denemez. İzmir ilinin Bayraklı ilçesinden X marka otomobil için arama yapan bir sörfçüye, yerel sonuçlar vermeye çabalamak ne kadar doğru? Bu tartışmaya fazlası ile açık bir konudur. Bayraklı da yok ise; en yakın lokasyonda arama sonucu vermek de çok sağlıklı kabul edilemez. X marka otomobil için gerekli olan dikiz aynasının İstanbul’da bulunan bir tedarikçi tarafından uygun bir fiyata satıldığını düşünelim. Bu tedarikçi ulaştırma giderleri de dahil olmak üzere, yerel firmalara göre daha uygun bir fiyata bu ürünü tüketici ile buluşturuyor olabilir. Bu durumda yerel arama sonucu vermek ne kadar doğrudur.?

Meşhur bir parfüm markasının X serisi parfümünü satın almak isteyen bir tüketici, doğal olarak araştırmaya yönelecektir. Aynı ürünü daha düşük fiyata satan ve güvenli ödeme yöntemleri sunan siteden alışveriş yapmak isteyecektir. Kendi yaşadığı ilde bulunan ilde bulunan bir şirketin sitesinde ve herhangi başka bir ilde bulunan bir şirketin kargo bedelleri çok fazla değişmeyecektir. Diyelim ki iki site de aynı ürün için ücretsiz kargo opsiyonunu sunmuş olsunlar. Uzak ilde bulunan şirketin sitesi de bu ürünü daha düşük fiyata satıyor olsun. Burada tüketici hangi siteyi tercih edecektir?

Faydalı ve eşsiz bilgilerin sunulduğu bloglarda yerel sonuç vermek akla tamamen muhaldir. Bunu tartışmayı bile gereksiz buluyorum. İlgili aramalarda konum kullanma gayretinde olan Google ve benzerleri bu konuda yol almak için, çok fazla gayret etmeleri gerekecek. Hangi kelimelerin yerel olarak arandığını tespit etmek için epey bir birikim gerekecektir. Nöbetçi eczane araması yapan birisinin yerel konumunu kullanarak sonuç vermek mantıklı olabilir. Bağcılarda nöbetçi eczane yazmak insanlara neden zor gelsin ki?

Aramalara hedef bölge belirten kelimeler eklemek arama yapanlara neden zor gelsin? Google daha zekiyim demek için mi bu uygulamaya gitti size göre? Ben sanmıyorum. Ülke veya hedef bölge genelinde, hedef kitlesi ile organik alanda buluşmak isteyen site sahiplerini engellemek için bu uygulamaya gitti. Bunu engellemede amaç, site sahiplerini reklam vermeye zorlamaktır. Parayı veren hedeflediği bölgelerde, hedeflediği tüketicilerle buluşacaktır.

SEO uzmanlarını ve site sahiplerini zora sokan bir durumdur bu. Arama sonuçlarında Wikipedia gibi bilgi aktarmak veya insanlara görsel medya ögeleri sunmak amacı ile kurulmuş (Youtube gibi) sitelere öncelik vermeye başladı. Çok ticari kelimelerde bile bu tarz sitelerin sıralamalarda üstlerde yer aldıklarını görebiliyoruz. Wikipedia’yı geçmek ancak reklam vererek mümkündür mesajı verilmeye çalışılmaktadır.

Geleceğin bize neler göstereceğini birlikte izleyip göreceğiz. Arama motorlarının aşırı ticarileşen bu zihniyetine kızmamak elde değil. Kalitesiz, kopya ve Spam içeriğe sahip sitelerin çöpe gitmesine biz de taraftarız. Aşırı ticarileşmeye ise karşıyız.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s